Internet LTE w Pasłęku – który dostęp jest najlepszy

Internet LTE w Pasłęku
Schemat dostępu dostępu do Internetu poprzez LTE

Jeśli nie masz stałego łącza internetowego z powodów czysto technicznych to najlepszym rozwiązaniem w Pasłęku jest skorzystanie z usługi dostępu poprzez sieć LTE, którą w Pasłęku oferują: T-Mobile, Orange, Plus, Play i Aero2. Artykuł traktuje o tym jak dokonać wyboru dostawcy? Nie można odpowiedzieć na pytanie, który jest najlepszy ani też, który jest najszybszy (są to dwa różne pojęcia). Dlaczego? Z tego samego powodu, dla którego mieszkańcy ze wsi Rogajny nie przyjeżdżają do Pasłęka pociągami ani samolotami. Ferrari też nie będzie wiele szybsze od Golfa II na trasie Rzędy-Pasłęk. To, że w testach Ferrari jest szybsze to na pasłęckich drogach ma niewielkie znaczenie. Zacznę od podsumowania, które jest efektem rozważań i testów przedstawionych w dalszej części artykułu.

Podsumowanie

BTS - komin mleczarni, ul. Dworcowa
BTS – komin mleczarni, ul. Dworcowa

1. Wybór “najlepszej oferty” zależy od:

a. pieniędzy, które chcemy co miesiąc płacić za dostęp do Internetu,
b. naszego położenia względem nadajnika (węzła) BTS i jego obciążenia,
c. posiadanych urządzeń do odbioru Internetu (antena, router).

2. W Pasłęku sygnał LTE nadawany jest na częstotliwościach: 800, 900, 1800, 2100 , 2600 MHz (różny w zależności od nadajnika BTS i firmy : Plus, Orange, T-Mobile, Play, Aero2)

3. Kupując antenę zewnętrzną do odbioru sygnału LTE wybierz taką, na której nadawany jest sygnał twojego dostawcy (patrz tabela poniżej) lub uniwersalną (wtedy nie będziesz musiał zmieniać anteny przy zmianie dostawcy usługi dostępu do internetu). Jeśli nadawany jest sygnał w kilku częstotliwościach to wybierz antenę i modem, które odbierają dwa sygnały (tzw. dual MIMO). Prędkość internetu będzie wtedy wyższa.

4. Jeśli antena będzie mocowana w miejscu, z którego widać nadajnik BTS (patrz mapka poniżej BTS w Pasłęku i okolicach) to wybierz antenę kierunkową. Jeśli nie widzisz nadajnika z punktu mocowania anteny to wybierz antenę dookólną.

5. Zwróć uwagę na rodzaj kabla, długość i końcówki jakie oferowane są wraz z anteną. Końcówki muszą pasować do Twojego routera (u mnie np. są to SMA). Kabel nie powinien być zbyt krótki (to oczywiste), ale też zapas długości nie powinien być zbyt przesadzony (patrz tabela: Tłumienie sygnału w kablu).

6. Jeśli nie masz jeszcze wybranego dostawcy internetu to wybierz tego, którego nadajnik (BTS) ma, w miejscu twojego odbioru, najlepszy sygnał  (tzn. nie jest zasłonięty budynkami i drzewami oraz jest blisko) oraz nie jest przeciążony dużą ilością innych odbiorców (tzn. ma wystarczająco dużą przepustowość). W Pasłęku na dzień pisania artykułu, w miejscu mojego zamieszkania (ul. Piłsudskiego) teoretycznie najszybszy internet dostarczają: T-Mobile i Orange (usługę niestety mam wykupioną w Plusie?!, więc radzę sobie, w sytuacjach krytycznych, poprzez zmianę karty w routerze z Plusa na T-Mobile), gdyż nadają sygnał na dwóch częstotliwościach. Nie wiem jednak jakie jest całodobowe obciążenie ich sieci i jakie zawierają ograniczenia w swoich umowach z klientami.

7. Sprawdź zapis w umowie z dostawcą Internetu mówiący o najniższej przepustowości. U mnie jest to 32 kb/s, czyli w praktyce oznacza to niemożność normalnej pracy w Internecie.

U mnie są takie zapisy:

“Po przekroczeniu w jednym Okresie rozliczeniowym podstawowego limitu transmisji danych …., prędkość transmisji danych zostanie obniżona do prędkości maksymalnie 32 kb/s, chyba że Abonent korzysta z Usługi “Internet LTE bez końca.”

W innym punkcie:

“W celu umożliwienia wszystkim Abonentom sprawiedliwe korzystanie z sieci …. stosuje zasady Fair-Usage-Policy (“FUP”). …. Realizowane jest to poprzez przydzielenie odpowiednich wartości parametrów dostępu do sieci telekomunikacyjnej zgodnie z rosnącym zużyciem danych, w tym obniżenie prędkości transmisji danych do prędkości maksymalnej 32kb/s.”

Uwaga nr 1! Przyzwoita prędkość dla DOWNLOAD to 10 000 kb/s (10Mb/s)! Jeśli prowadzisz kanał w serwisie Youtube to zwróć uwagę na parametr UPLOAD (nie wiem czy w Pasłęku jest osiągalne 30 MB/s, ale powyżej 10MB/s umożliwi prowadzenie wideo zajęć lekcyjnych w “niższej rozdzielczości”). Ty możesz mieć większe wymagania!

Uwaga nr 2! Nie ważne, która sieć jest najlepsza w Polsce. Ważne jest, które sieć jest najlepsza dla Ciebie, która jest najszybsza przez całą dobę w “Twoim mieszkaniu!”

BTS - dach budynku, ul. Mickiewicza
BTS – dach budynku, ul. Mickiewicza

Jak wybrać dostawcę usługi LTE?

  1. Sprawdź w poniższej tabeli i poniższej mapce, które nadajniki BTS teoretycznie są umieszczone w linii prostej od Twojej anteny lub routera (nie zasłaniają anten BTS żadne budynki ani drzewa). Odczytaj, która sieć telefonii komórkowej korzysta z tego nadajnika.
  2. Jeśli masz router to kup karty dostępu do sieci LTE wszystkich dostawców z terenu Pasłęka (Plus, T-Mobile, Orange, Aewro2, Play). Koszt jednej karty to około  5 zł.  Rano, w południe i wieczorem wkładaj po każdej karcie i testuj prędkość łącza np. na stronie:  https://www.speedtest.net/pl lub pobierz aplikację SPEEDTEST (zainstaluj ją na swoim komputerze). Możesz też skorzystać z rady sąsiada, który ma antenę-okno z tej samej strony co Ty.

Wieczorem, w Pasłęku sieć Plus jest mocno przeciążona i bez względu na to jaki masz sprzęt to Twoja prędkość będzie spadała poniżej 1MB/s (często jest tak u mnie). Możesz mieć świetny poziom sygnału, ale to i tak nic nie da, jeśli w umowie masz ograniczenie prędkości. Możesz też mieć “dobrą umowę”, ale Twoja antena jest zamocowana w miejscu, które uniemożliwia osiągnięcie dobrego poziomu sygnału i wtedy też nie osiągniesz prędkości określonych w umowie (albo takie prędkości jakie ma sąsiad, który mieszka piętro wyżej).

BTS - wieża kościoła
BTS – wieża kościoła

Jakie są rodzaje dostępu do internetu?

Rodzaje łączy internetowych: stałe (telefoniczne -bardzo wolne, telewizja kablowa – wolne, światłowodowe – bardzo szybkie), radiowe (mobilne -UMTS – wolne, LTE – szybkie(?!- to zależy). Najszybsze jest przyłącze światłowodowe! Nie wiem, czy takie łącze jest w Pasłęku dostępne.

Określenie częstotliwości na jakiej nadaje BTS są wartościami zaokrąglonymi. Fale radiowe, które wykorzystywane są w telekomunikacji mobilnej zajmują pasmo fal od 45Hz.0 MHz  do 2600 MHz. Na przykład, Orange Polska ma do dyspozycji 15 MHz w tym paśmie. Oznacza to, że wykorzystać może np. częstotliwości: 2520-2535 MHz oraz 2640-2655 MHz. W praktyce piszemy: 2600 MHz.

Generalnie im niższa częstotliwość tym lepszy zasięg bo lepsza jest propagacja (czyli rozprzestrzenianie) w powietrzu. Z kolei częstotliwości wyższe są bardziej podatne na tłumienie w powietrzu. Sieć Plus nadaje tylko na częstotliwości 2600 MHz, czyli teoretycznie na najbardziej podatnej na zakłócenia. Pozostałe sieci nadają sygnały na kilku częstotliwościach!

Tabela nadajników BTS nadających sygnał LTE w Pasłęku i okolicy

 

Poniżej, mapa z przekaźnikami  BTS w Pasłęku i okolicy. Określ miejsce swojego zamieszkania i sprawdź, który nadajnik: położony jest najbliżej i czy po drodze występują jakieś przeszkody (budynki). Kiedy wybierzesz nadajnik to sprawdź, w tabeli powyżej, na jakich częstotliwościach nadawany jest sygnał? Sygnał nadawany w częstotliwości niższej (np. 900) jest bardziej “odporny” na zakłócenia niż sygnał nadawany na częstotliwościach wyższych (np. 2600). Jeśli nadajnik wysyła sygnał na dwóch lub więcej częstotliwościach to mając router (modem) do pracy w trybie LTE A prędkość internetu można podwoić.

KML-LogoFullscreen-LogoGeoJSON-LogoGeoRSS-Logo
Nadajniki BTS

ładowanie mapy - proszę czekać...

BTS wieża kościoła: 54.066365, 19.657438
BTS Mickiewicza 10: 54.065099, 19.656038
BTS Dworcowa 9 komin i dach budynku: 54.047799, 19.656601
BTS Zielonka Pasłęcka 102A: 53.991385, 19.702220
BTS Kielminek 14: 54.010139, 19.706340
Nowa Wieś, maszt sieci PLUS: 54.026667, 19.666389
marker icon
icon-car.png Fullscreen-Logo KML-Logo
BTS wieża kościoła
Wieża kościoła św. Bartłomieja

T-Mobile LTE1800 LTE2100 UMTS2100 UMTS900 GSM900

Orange     LTE1800 LTE2100 UMTS2100 UMTS900 GSM900

Play          LTE1800 LTE2100 LTE2600 UMTS2100 UMTS900 GSM900
marker icon
icon-car.png Fullscreen-Logo KML-Logo
BTS Mickiewicza 10
BTS na budynku przy ul. Mickiewicza 10

Plus      LTE2600 UMTS2100 UMTS900 GSM900

Aero2   LTE1800 LTE900
marker icon
icon-car.png Fullscreen-Logo KML-Logo
BTS Dworcowa 9 komin i dach budynku
BTS na ulicy Dworcowej - komin mleczarni i dachu budynku nr 9

T-Mobile (komin) LTE1800 LTE2100 UMTS2100 UMTS900 GSM900

Play (komin) LTE1800 LTE2100 LTE2600 LTE800 UMTS2100  UMTS900 GSM900

Plus (dach budynku) UMTS900 GSM900

Aero2 (dach budynku) LTE1800
marker icon
icon-car.png Fullscreen-Logo KML-Logo
BTS Zielonka Pasłęcka 102A
BTS Zielonka Pasłęcka 102A maszt własny PLAY

Orange LTE2100 LTE2600 UMTS2100 UMTS900 GSM900

Play LTE1800 LTE2100  UMTS2100 UMTS900 GSM900
marker icon
icon-car.png Fullscreen-Logo KML-Logo
BTS Kielminek 14
BTS Kielminek 14 maszt T-mobile

T-mobile LTE1800

Orange LTE1800
marker icon
icon-car.png Fullscreen-Logo KML-Logo
Nowa Wieś, maszt sieci PLUS
Plus, Nowa wieś, maszt Plusa, GSM900, UMTS900

Aero2, maszt Plusa, LTE1800 LTE900

Uwaga! To co oferuje dostawca internetu (prędkość) jest ofertą teoretyczna tzn. przy założeniu, że klient ma “idealny sprzęt” i korzysta z internetu będąc  w “idealnym miejscu” , dodatkowo są to parametry maksymalne tzn. w praktyce nigdy nie osiągalne!

Jaki router, antena, kabel?

Nie potrzebujesz zewnętrznej anteny LTE jeśli: masz dobry sygnał LTE. W praktyce oznacza to, że nic nie zasłania Twojego miejsca, w którym korzystasz z Internetu i  jesteś blisko nadajnika BTS w linii prostej.

Jeśli masz słaby poziom sygnału to kup antenę odpowiednią do częstotliwości, na której nadaje Twój pasłęcki BTS (patrz tabela powyżej). Nawet jeśli producent zachwala swoją antenę, że poprawia sygnał o 25 dBi to jest to tylko wartość laboratoryjna. W rzeczywistości siła jest większa o tyle o ile sygnał wewnątrz Twojego mieszkania jest słabszy niż na zewnątrz (u mnie to wynosi w zależności od pogody od 4dBi do 8dBi). Jeśli masz bardzo dobry poziom sygnału bez anteny to ona niczego nie zmieni.

Pamiętaj! Nawet najlepszy poziom sygnału niczego nie zmieni jeśli węzeł BTS ma małą przepustowość. Tak jest w przypadku węzła sieci Plus umieszczonego na dachu budynku przy ul. Mickiewicza.

Antenę i router łączy kabel. Na długości 10 m kabla tracimy od 2,5dB do 5 dB (patrz zestawienie poniżej dla kabla H155). Są kable lepsze (droższe o kilkadziesiąt złotych za 10m) i gorsze. Lepsze kable często są grubsze więc trudniej jest je ułożyć na dużej długości.

Tłumienie kabla internetowego H155

800 MHz dB/100m……………………… 26.5
1000 MHz dB/100m……………………. 30.9
1350 MHz dB/100m……………………. 35.9
1750 MHz dB/100m……………………. 42.3
2400 MHz dB/100m……………………..49.6

Czy “Twoja” stacja bazowa jest przeciążona ?

Należy poświęcić po 5zł na starter każdej z czterech sieci i sprawdzić zasięg empirycznie, wsadzając kartę do routera.
Zdarzają się lokalizacje, gdzie np. T-mobile ma uruchomione LTE 800, a Orange 2100. Zdarzają się lokalizacje, np. ściana wschodnia, gdzie w Orange będzie lepiej działać LTE 2100 i 1800, a w Plusie jedynie LTE 2600.

Najlepiej sprawdzić wszystko na karcie danego operatora.

Pytanie sąsiadów bardziej zamiesza w głowie niż pomoże. Na temat pasm, częstotliwości, testowania sieci niewiele osób potrafi coś powiedzieć. Częste są sytuacje w stylu “Orange ma u mnie o wiele lepszy zasięg, pięć kresek, a w Plusie miałem tylko jedną”. Owszem, jednak bez uwzględnienia technologii nie ma to sensu. Lepsza jedna kreska LTE, niż pięć przy dużym obciążeniu węzła BTS. Ocena subiektywna jest najważniejsza.

Pojęcia

LTE – Long Term Evolution (LTE) – standard bezprzewodowego przesyłu danych będący następcą systemów trzeciej generacji, rozwijany przez konsorcjum 3GPP. Głównymi celami nowego standardu jest zwiększenie możliwości telefonii komórkowej poprzez zwiększenie prędkości przesyłania danych, zmniejszenie opóźnień, zwiększenie efektywności spektralnej łączy radiowych, zmniejszenie kosztów transmisji danych, uproszczenie architektury.

Zakresy częstotliwości przyznanych dla operatorów sieci ruchomych – https://www.uke.gov.pl/files/?id_plik=9455

Parametry sygnału LTE na częstotliwości 1800MHz dla usług LTE u polskich ISP:

RSRP (dBm) – (Reference Signal Receive Power {Received Power of the Reference Signal}) – miara mocy sygnału
Wskazania urządzeń -> od −140 do −44 dBm
więcej niż -79dBm [więcej niż RSRP62] – bardzo dobrze blisko BTS-a
od -80dBm do -90dBm [RSRP61 – RSRP51] – dobrze
od -91 do -100 [RSRP50 – RSRP41] – trzeba pomyśleć o zmianie położenie modemu/routera lub zakupie anteny
mniej niż -100 [mniej niż RSRP40] – bardzo źle praktycznie nie da się pracować.

RSRQ (dB) – (Reference Signal Received Quality) – miara jakości sygnału
Zakres wskazań – od −19.5dB do −3 dB

więcej niż -9dB – bardzo dobrze, blisko BTS-a
od -10dB do -15dB – dobrze
od -16dB do -20dB – trzeba pomyśleć o zmianie położenie modemu/routera lub zakupie anteny
poniżej -20dB – bardzo źle praktycznie nie da się pracować.

SINR (dB) – (signal-to-interference-plus-noise ratio) – miara jakości sygnału użytkowego w stosunku do zakłóceń szumu

więcej niż 21dB – bardzo dobrze blisko BTS-a
od 13dB do 20dB – dobrze
od 0dB do 12dB – trzeba pomyśleć o zmianie położenie modemu/routera lub zakupie anteny zewnętrznej
mniej niż 0dB – bardzo źle praktycznie nie da się pracować.

RSSI (dBm) – (Received Signal Strength Indicator) – miara pomocnicza; wskaźnik siły odbieranego sygnału włącznie z zakłóceniami przez co słabo przekłada się na moc sygnału użytecznego dostarczanego do użytkownika; większa aktywność transferu danych, większe RSSI

więcej niż -57dBm
od -58dBm do -79dBm
od -80dBm do -96dBm
mniej niż -96dBm

Pomiary sygnału i dane BTS-owe

Zanim zakupimy usługę w Plusie, T-Mobile, Orange czy Play możemy zainstalować w smartfonie (lub komputerze) darmową aplikację, która pokaże nam siłę sygnału LTE w miejscach, w których korzystamy ze smartfona. Uwaga! Zmierzymy tylko sygnał sieci, której mamy kartę w telefonie. Poniżej kilka takich aplikacji:

– NetMonster – uniwersalna aplikacja na androida umożliwiająca odczyt poziomu sygnału i innych danych wysyłanych przez BTS-a w komunikacji z naszym telefonem dla sieci mobilnych – NetMonster

– Network Cell Info – to aplikacja do przeprowadzania bardziej zaawansowanych pomiarów. Jej wskaźniki informują nie tylko o jakości sygnału, ale też o szczegółowych parametrach i zmianach w czasie. Informacje są odświeżane co sekundę, można je przeglądać także na wykresach. Na mapie zaś pokazane zostanie przybliżone położenie nadajnika, z którym aktualnie łączy się smartfon – Link

– LTE Watch – aplikacja na PC umożliwiająca odczyt danych sygnałowych z routerów firmy Huaweii

– HManager – aplikacja na androida umożliwiająca odczytanie w telefonie parametrów sygnałowych z routera Huaweii

 

U mnie

Zasięg to jedna sprawa, ale należy  sprawdzić obciążenie nadajników w godzinach szczytowych 18-22.
W lokalizacji przy ulicy Piłsudskiego mam dobry zasięg, ale niestety prędkości transmisji w godzinach wieczornych są bardzo niskie (Plus).  Rano prędkości są przyzwoite.

Uwaga! im wyższy (bliższy wartości zero) jest poziom siły sygnału tym lepiej tzn. -65dBi jest lepsze niż -100dBi (nie rozpatruję tu wpływu na zdrowie).

Poziom sygnału z anteną LTE
Poziom sygnału z anteną LTE
Poziom sygnału bez anteny LTE
Poziom sygnału bez anteny LTE

 

Przykładowe prędkości LTE sieci PLUS na ulicy Piłsudskiego w różnych godzinach

Pomiary prędkości sieci Plus LTE w różnych godzinach (27.04.2020, godziny: rano, wieczorem, po południu). Widać dużą różnicę rano i wieczorem. O niskiej przepustowości BTS w godzinach wieczornych świadczy wyższy UPLOAD niż DOWNLOAD.

Pierwsza kolumna pokazuje PING. Im niższa wartość tym lepiej. W praktyce określa opóźnienie. Kiedy masz wideokonferencję to reakcja na Twoje słowa jest bardzo opóźniona, tzn. że Twoja sieć ma duży PING. Dobre wartości to te poniżej 50ms.

Druga kolumna to DOWNLOAD. Wartości powyżej 10MB/s umożliwiają “normalną” pracę. Jest ona ważna gdy pobierasz z Internetu dużo danych np. filmy. Najczęściej jest to główny problem prędkości w sieci.

Trzecia kolumna to UPLOAD. Parametr ten jest ważny gdy przesyłasz dużo danych do sieci np. masz kanał wideo.

Uwaga! U mnie, przy dobrym poziomie sygnału (powyżej -75 dBi bez anteny LTE) różnice w prędkości z anteną i bez anteny są niewielkie. Przy gorszym sygnale rano mam prędkości wyższe o ok. 4MB/s. Wieczorem o szybkości decyduje “zapchany” węzeł” BTS, co dla mnie oznacza brak wyraźnej różnicy prędkości z anteną i bez.

 

W razie posiadania innych danych odnośnie funkcjonowania sieci LTE w Pasłęku proszę o informację.