Gottland Autor, Mariusz Szczygieł pokazał mi Czechosłowację jakiej nie znałem, jakiej nie potrafiłbym nawet sobie wyobrazić. Bohaterami narodowymi nie są tutaj Rumcajs ani Krecik. Nie są nimi też Karel Gott i Helena Vondrackova. Dla Czechów bohaterstwem jest przetrwanie w kraju Franza Kafki, autora „Procesu”. Autor książki, reporter, kilka lat zbierał materiały do książki, która od deski do deski jest pasjonująca. Jeśli Ryszard Kapuściński nazywany jest królem reportażu to tą książką Mariusz Szczygieł zgłasza swoje prawa do tronu.

Każdy rozdział to historia znanej w Czechosłowacji postaci na tle otaczającego ją społeczeństwa: Baty – potentata przemysłowego, Lidy Baarovej – pięknej aktorki, Otakara Śveca – rzeźbiarza, autora monumentalnego pomnika Stalina, Marty Kubisovej – piosenkarki, Jaroslavy Moserovej – profesor medycyny. Autor reportażu próbował dotrzeć do osób i dokumentów, i była to praca tytaniczna. Ludzie nie chcieli pamiętać, bali się, chcieli pomóc i chcieli też wstrzymać publikację książki. Siostrzenica Franza Kafki nie chciała rozmawiać, ale po co? Swoim zachowaniem pokazała, że Kafka mógł napisać „Proces” tylko w Czechosłowacji!

„Gottland” został Europejską Książką Roku. Mariusz Szczygieł w przemówieniu powiedział: „Cieszę się, że książka Polaka o Czechach została uznana za książkę Europejczyka o Europie.”

„Fakt wygrał ze zmyśleniem.” (M. Szczygieł)

Uwaga: książka dostępna w Pasłęckiej Bibliotece Publicznej